διαβάστε ακόμα
Τεχνητή Νοημοσύνη
Όλο και περισσότεροι πολίτες στην Ελλάδα δοκιμάζουν ή χρησιμοποιούν συστηματικά εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ). Ωστόσο, η αυξανόμενη οικειότητα και τριβή με αυτές τις τεχνολογίες έχει προκαλέσει επίσης μια ζωντανή δημόσια συζήτηση γύρω από τις επιπτώσεις τους: από την παραπληροφόρηση και την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων μέχρι την επίδρασή τους στην εργασία, στην εκπαίδευση και στη λειτουργία των θεσμών.
Η διαΝΕΟσις, στη δέκατη επέτειο από την έναρξη της λειτουργίας της, ασχολείται εκτενώς με το θέμα της ΑΙ με έρευνες, αναλύσεις και δεδομένα για επιμέρους όψεις του πολύπλευρου αυτού θέματος. Το πρώτο μέρος της δημοσκοπικής έρευνας της διαΝΕΟσις, που διεξήχθη τον Ιανουάριο και δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο, κατέγραψε βασικές πεποιθήσεις, στάσεις και συναισθήματα του ελληνικού πληθυσμού απέναντι σε αυτό το μεγάλο τεχνολογικό κύμα. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα τότε ήταν το πολύ μεγάλο ποσοστό όσων –9 στους 10– ζητούσαν να θεσπιστούν κανόνες για τη χρήση της ΑΙ.
Το δεύτερο μέρος της δημοσκοπικής έρευνας της διαΝΕΟσις, που δημοσιεύεται τώρα, εστιάζει σε θέματα δεοντολογίας και ρύθμισης. Πέρα από τη συχνότητα χρήσης και την εξοικείωση με τις εφαρμογές ΑΙ, διερευνά τις αντιλήψεις, τις ανησυχίες και τις προσδοκίες των Ελληνίδων και των Ελλήνων απέναντι στα ηθικά και κοινωνικά ζητήματα που εγείρει η νέα τεχνολογία. Η έρευνα, που παρουσιάζεται συνοπτικά παρακάτω, πραγματοποιήθηκε από τη Metron Analysis με τηλεφωνικές και online συνεντεύξεις σε αντιπροσωπευτικό πανελλαδικό δείγμα 1.103 ατόμων, μεταξύ 4 και 9 Μαΐου 2026. Ταυτόχρονα, δημοσιεύεται μια ανάλυση των αποτελεσμάτων από τα στελέχη της Metron Analysis, τον Γιάννη Μπαλαμπανίδη, τον Στράτο Φαναρά και την Πέννυ Αποστολοπούλου.
ΑΝΑΛΥΣΗ METRON ANALYSIS (.PDF)
Πώς χρησιμοποιούμε την ΑΙ
Διαβάστε την έκθεση αποτελεσμάτων (.PDF)
Το προηγούμενο μέρος του «Τι πιστεύουν οι Έλληνες για την Τεχνητή Νοημοσύνη» ανέδειξε, μεταξύ άλλων, τον γρήγορο ρυθμό με τον οποίο ολοένα περισσότεροι άνθρωποι στην Ελλάδα, όπως και σε πολλά άλλα μέρη στον κόσμο, χρησιμοποιούν εφαρμογές ΑΙ. Σε έρευνα της Metron Analysis, τον Οκτώβριο του 2025, το ποσοστό όσων δήλωναν ότι χρησιμοποιούν εφαρμογές ΑΙ ήταν στο 47%. Τον Ιανουάριο του 2026, στην πρώτη έρευνα της διαΝΕΟσις για την ΑΙ, το 65% απαντούσε ότι έχει χρησιμοποιήσει ΑΙ. Πλέον, τον Μάιο του 2026, 69% απάντησαν το ίδιο. Πρόκειται για μια αισθητή διαφορά τεσσάρων μονάδων από τον Ιανουάριο στον Μάιο, αλλά όχι τόσο εντυπωσιακή όσο η προηγούμενη, των 18 μονάδων, μεταξύ Οκτωβρίου και Ιανουαρίου. Φαίνεται ότι ακόμη προστίθενται Έλληνες χρήστες στις αντίστοιχες εφαρμογές, όμως ο ρυθμός είναι πιο αργός.
Πόσο συχνά όμως χρησιμοποιεί ο ελληνικός πληθυσμός τα συγκεκριμένα εργαλεία; Περίπου 6 στους 10 Έλληνες (δηλαδή 88% των χρηστών) λένε ότι χρησιμοποιούν εφαρμογές ΑΙ τουλάχιστον κάποιες φορές την εβδομάδα. Σχεδόν 1 στους 4 (37% των χρηστών) δηλώνει ότι χρησιμοποιεί την ΑΙ καθημερινά. Και από αυτή τη σκοπιά, η υιοθέτηση της νέας αυτής τεχνολογίας είναι εντυπωσιακή: Κάτι που ήταν σχετικά άγνωστο πέντε χρόνια πριν, πλέον έχει μπει στην καθημερινότητα της πλειοψηφίας. Επιπλέον, 1 στους 5 χρήστες λέει ότι χρησιμοποιεί τουλάχιστον κάποιες εφαρμογές ΑΙ με συνδρομή (μόνο 5% βεβαίως χρησιμοποιούν ΑΙ αποκλειστικά επί πληρωμή). Το στοιχείο αυτό παρουσιάζει ενδιαφέρον, όχι μόνο επειδή η πληρωμή μιας συνδρομής φανερώνει βαθύτερη σύνδεση με τις σχετικές εφαρμογές, αλλά και γιατί, σε πολλές περιπτώσεις, οι υπηρεσίες ΑΙ επί πληρωμή παρέχουν μια πολύ διαφορετική εμπειρία στον χρήστη.
Οι επιπτώσεις στη ζωή μας
Διαβάστε μια συνοπτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων (.PDF)
Όμως, ο σκοπός του δεύτερου μέρους της έρευνας είναι κυρίως να διερευνήσει τις απόψεις και τις αντιλήψεις των Ελληνίδων και των Ελλήνων γύρω από τα πολλά και σημαντικά ηθικά ζητήματα που έχει εγείρει η διάδοση της ΑΙ. Υπό αυτό το πρίσμα, είναι ενδιαφέρον ότι μια μεγάλη πλειοψηφία δεν φαίνεται να είναι αρνητικά προκατειλημμένη. 8 στους 10 από όσους γνωρίζουν ή έχουν ακούσει για την ΑΙ πιστεύουν ότι οι επιπτώσεις της χρήσης της στη ζωή μας θα είναι ουδέτερες ή θετικές. Μάλιστα, οι απαντήσεις για τις θετικές επιπτώσεις είναι υπερδιπλάσιες από αυτές για τις αρνητικές: 49% έναντι 20%.
Ωστόσο, όσο κάποιος διαβάζει την έρευνα, η εικόνα της αισιοδοξίας τελειώνει μάλλον πρόωρα. Ο ελληνικός πληθυσμός ανησυχεί πολύ, ή τουλάχιστον αυτό δηλώνει, για τους κινδύνους από τη χρήση της ΑΙ. Η διάχυτη αυτή ανησυχία φαίνεται καθαρά όταν η έρευνα ζητά από τους συμμετέχοντες να συγκρίνουν την Τεχνητή Νοημοσύνη με προηγούμενες τεχνολογικές αλλαγές. 2 στους 3 όσων γνωρίζουν ή έχουν ακουστά την ΑΙ θεωρούν ότι οι κίνδυνοι αυτή τη φορά είναι μεγαλύτεροι.
Σε άλλο σημείο η έρευνα ρωτάει για ποια πράγματα οι συμμετέχοντες ανησυχούν περισσότερο. Για καθεμία από τις επτά επιλογές που δίνει η σχετική ερώτηση, μια καθαρή πλειοψηφία δηλώνει ότι ανησυχεί πολύ ή πάρα πολύ. Τα δύο πεδία που φαίνεται να προκαλούν την πιο μεγάλη ανησυχία είναι η «παραπληροφόρηση και ψευδές περιεχόμενο» και η «αδράνεια της κριτικής σκέψης» – 8 στους 10 όσων γνωρίζουν ή έχουν ακουστά την ΑΙ ανησυχούν πολύ ή πάρα πολύ γι’ αυτά. Αντίστροφα, αισθητά λιγότεροι αλλά και πάλι πλειοψηφία (61%) ανησυχούν για τις ανισότητες στην πρόσβαση και τη διεύρυνση του λεγόμενου «ψηφιακού χάσματος». Είναι, επίσης, ενδιαφέρον ότι οι ανησυχίες χρηστών και μη χρηστών παρουσιάζουν κάποιες διαφορές. Οι μη χρήστες φαίνεται ότι ανησυχούν πολύ περισσότερο από τους χρήστες (κατά περισσότερες από 15 μονάδες) τόσο για την παραπληροφόρηση όσο και για τις κυβερνοεπιθέσεις, την ασφάλεια των δεδομένων, την απώλεια θέσεων εργασίας και τη χειραγώγηση.
Οι κίνδυνοι
Τελικά, όμως, είμαστε αδύναμοι μπροστά σε όλες αυτές τις προκλήσεις για τόσες πτυχές της ζωής μας; Όσοι γνωρίζουν ή έχουν ακούσει για την ΑΙ μοιάζουν μοιρασμένοι – στην αντίστοιχη ερώτηση: οι μισοί θεωρούν τους κινδύνους «διαχειρίσιμους» και οι άλλοι μισοί τούς θεωρούν «ανεξέλεγκτους». Πώς, όμως, μπορούν διάφοροι φορείς να ρυθμίσουν τις επιπτώσεις της ΑΙ; Πού μπορούν να παρέμβουν; Και, τελικά, ποιοι μπορεί να είναι αυτοί οι φορείς;
Η έρευνα θέτει, επίσης, τους παραπάνω προβληματισμούς στις συμμετέχουσες και στους συμμετέχοντες που έχουν έστω ακουστά για την ΑΙ. Αφενός, καταγράφει το πώς εκείνες ή εκείνοι θα ήθελαν να ρυθμιστούν διάφοροι τομείς οι οποίοι αναμένεται να επηρεαστούν από την ΑΙ. Στο πρώτο μέρος της έρευνας (Ιανουάριος 2026) φάνηκε μια αρκετά θετική προδιάθεση του ελληνικού πληθυσμού σχετικά με το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη θα συμβάλει στην πρόοδο της ιατρικής και ευρύτερα της επιστήμης. Ωστόσο, σε αυτή την έρευνα η «ιατρική διάγνωση και θεραπεία, αντί ιατρού» καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό του πληθυσμού (που έχει έστω ακουστά την ΑΙ) το οποίο ζητάει την πλήρη απαγόρευση (48%) και ένα παρόμοιο ποσοστό (45%) που ζητάει «χρήση υπό προϋποθέσεις». Στις περισσότερες επιλογές, η πλειοψηφία ζητά τη «μέση λύση» της «χρήσης υπό προϋποθέσεις» είτε πρόκειται για την αξιολόγηση εργαζομένων, είτε την οδήγηση οχημάτων, είτε τις δικαστικές αποφάσεις, ενώ πολύ μικρότερα ποσοστά προκρίνουν την «ελεύθερη χρήση» σε όλες τις επιλογές. Εν τούτοις, φαίνεται μια ενδιαφέρουσα εξαίρεση: Ένα σχετικά μεγάλο ποσοστό, σχεδόν 1 στους 5 ερωτώμενους που απαντούν σε αυτή την ερώτηση, πιστεύει ότι θα πρέπει να υπάρχει απολύτως ελεύθερη χρήση ΑΙ κατά την αντιμετώπιση κρίσεων, όπως είναι οι πυρκαγιές και οι σεισμοί.
Τι μπορεί όμως να μας προστατεύσει από τους κινδύνους της ΑΙ; Υπάρχουν «μέτρα προστασίας» που να είναι αναγκαία; Φαίνεται ότι ο ελληνικός πληθυσμός, σε πολύ μεγάλα ποσοστά, απαντά ότι υπάρχουν. Στη σχετική ερώτηση, η οποία περιλαμβάνει εννέα επιλογές, από την καλύτερη εκπαίδευση των πολιτών στη χρήση της ΑΙ μέχρι την υποχρεωτική αναφορά των πηγών των απαντήσεων της ΑΙ και την πιστοποίηση των συστημάτων ΑΙ, περισσότεροι από 8 στους 10 ερωτώμενους που γνωρίζουν ή έχουν ακουστά την ΑΙ απαντούν ότι τα προτεινόμενα μέτρα είναι αναγκαία. Η μόνη εξαίρεση είναι η «απαγόρευση της χρήσης ΑΙ σε άτομα μικρής ηλικίας», όπου και εκεί μια μεγάλη πλειοψηφία (71%) απαντά ότι συμφωνεί. Όμως, με μια καλύτερη ματιά στα αποτελέσματα, είναι εμφανές ότι το ποσοστό αυτό «κρύβει» ένα μεγάλο χάσμα, άνω των 25 μονάδων, μεταξύ χρηστών (64%) και μη χρηστών (90%). Οι μη χρήστες ζητούν πολύ πιο συχνά την απαγόρευση των εφαρμογών αυτών σε νεαρότερα άτομα.
Ποιος θα ρυθμίσει την ΑΙ;
Όπως φάνηκε και στο προηγούμενο μέρος της έρευνας, αλλά και σε πολλές από τις παραπάνω ερωτήσεις, οι διαφορές μεταξύ χρηστών και μη χρηστών είναι αξιοσημείωτες. Οι διαφορές αυτές αφορούν τόσο το γενικότερο προφίλ τους –οι χρήστες είναι πιο συχνά άνδρες, νεότεροι, με καλύτερη εκπαίδευση και υψηλότερα εισοδήματα–, όσο και τις απαντήσεις σε πολλές από τις ερωτήσεις της έρευνας. Μία ακόμα τέτοια διαφορά φαίνεται στις απαντήσεις στην ερώτηση «Ποιος είναι υπεύθυνος αν προκύψει βλάβη ή ζημία από τη χρήση της ΑΙ;». Εκεί, παρότι η πιο συχνή επιλογή είναι η ίδια («η εταιρεία/πλατφόρμα ΑΙ») και για τις δύο ομάδες, η σειρά των υπόλοιπων απαντήσεων είναι διαφορετική. Οι χρήστες προβάλλουν ως αμέσως επόμενο πιο σημαντικό υπεύθυνο το ίδιο το άτομο (31%, έναντι 18% των μη χρηστών), ενώ οι μη χρήστες, αντίστροφα, στρέφουν το βλέμμα τους προς το κράτος (15%, έναντι 33%). Φαίνεται, ίσως παραδόξως, ότι εκείνοι που δεν χρησιμοποιούν την ΑΙ θεωρούν σε μεγαλύτερο βαθμό το κράτος υπεύθυνο για πιθανές βλάβες, παρά τους ίδιους τους χρήστες.
Ποιος θεσμός, όμως, είναι κατάλληλος για να ρυθμίσει την ΑΙ; Πρόκειται ασφαλώς για μια πολύ σύνθετη ερώτηση, καθώς οι χρήστες, επομένως και οι πιθανές βλάβες, βρίσκονται εντός συνόρων πολλών χωρών, ενώ αντίθετα οι πλατφόρμες και πολλές υποδομές που παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες λειτουργούν υπερεθνικά. Η ένταση αυτή φαίνεται και από τις απαντήσεις στη σχετική ερώτηση της έρευνας προς όσες και όσους έχουν έστω ακουστά την ΑΙ. Από τη μία πλευρά, κορυφαία στις αναφορές έρχεται «η κυβέρνηση της κάθε χώρας» (62%). Όμως, αν κάποιος αθροίσει τις αναφορές των υπερεθνικών φορέων (Ευρωπαϊκή Ένωση, εταιρείες τεχνολογίας, διεθνείς οργανισμοί) παίρνει ένα αρκετά σημαντικό ποσοστό, περί το 74%.
Ηθικά διλήμματα
Τέλος, η έρευνα κλείνει με έξι ενδιαφέροντα διλήμματα προς τις συμμετέχουσες και τους συμμετέχοντες που έχουν έστω ακουστά την ΑΙ:
1: «Να χρησιµοποιήσουµε την Τεχνητή Νοηµοσύνη για να αυξήσουµε την παραγωγικότητα στην εργασία, ακόµη και αν αυτό σηµαίνει απώλεια θέσεων εργασίας» vs. «Να προστατεύσουµε τις θέσεις εργασίας των ανθρώπων, ακόµη και αν αυτό σηµαίνει ότι δεν θα χρησιµοποιήσουµε πλήρως τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοηµοσύνης».
2: «Να µπορεί να χρησιµοποιείται η Τεχνητή Νοηµοσύνη από την αστυνοµία για την αναγνώριση προσώπων σε σοβαρά εγκλήµατα» vs. «Να µη χρησιµοποιείται η Τεχνητή Νοηµοσύνη από την αστυνοµία για την αναγνώριση προσώπων σε καµία περίπτωση».
3: «Να επιτρέπεται η χρήση Τεχνητής Νοηµοσύνης για δηµιουργία εικόνων, βίντεο και άλλου περιεχοµένου που µοιάζει πραγµατικό, χωρίς όρους και προϋποθέσεις» vs. «Να επιτρέπεται η χρήση Τεχνητής Νοηµοσύνης για δηµιουργία εικόνων, βίντεο και άλλου περιεχοµένου που µοιάζει πραγµατικό, αλλά µε υποχρεωτική σήµανση ότι έχει χρησιµοποιηθεί Τεχνητή Νοηµοσύνη».
4: «Να επιτρέπεται η χρήση µεγάλου όγκου δεδοµένων από τα συστήµατα Τεχνητής Νοηµοσύνης, για πιο αξιόπιστα αποτελέσµατα» vs. «Να υπάρχουν περιορισµοί στη χρήση δεδοµένων από τα συστήµατα Τεχνητής Νοηµοσύνης, για την προστασία της ιδιωτικότητας».
5: «Η Τεχνητή Νοηµοσύνη απαιτεί τεράστιες ποσότητες ενέργειας, επιβαρύνοντας περαιτέρω το περιβάλλον» vs. «Η Τεχνητή Νοηµοσύνη θα αντισταθµίσει το ενεργειακό της κόστος, λύνοντας µεγάλα παγκόσµια προβλήµατα».
6: «Χρειάζεται πολύ αυστηρή ρύθµιση της Τεχνητής Νοηµοσύνης, για να προστατευτούν οι πολίτες» vs. «Χρειάζεται λιγότερο αυστηρή ρύθµιση της Τεχνητής Νοηµοσύνης, για να µην µπουν εµπόδια στην τεχνολογική καινοτοµία».
Με μια ματιά στις απαντήσεις, η τάση γίνεται φανερή. Η μεγάλη πλειοψηφία σε καθένα από αυτά τα διλήμματα παίρνει ξεκάθαρη θέση. Περισσότεροι από 7 στους 10 θέλουν πολύ αυστηρή ρύθμιση της ΑΙ, προστασία των θέσεων εργασίας ακόμα και αν αυτό σημαίνει ότι κάποιες δυνατότητες της τεχνολογίας θα μείνουν αναξιοποίητες, υποχρεωτική σήμανση σε εικόνες και βίντεο που παράγονται από ΑΙ, αλλά και χρήση της αναγνώρισης προσώπων από τις Αρχές μόνο για σοβαρά εγκλήματα. Σε δύο από τα διλήμματα η εικόνα είναι και πάλι ξεκάθαρη, αλλά ταυτόχρονα πιο μοιρασμένη. 66% ζητούν περιορισμούς στη χρήση προσωπικών δεδομένων, ακόμη και εις βάρος της αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων. 55% θεωρούν ότι η ΑΙ θα αντισταθμίσει το ενεργειακό κόστος της, λύνοντας σημαντικά προβλήματα – είναι, όμως, ενδιαφέρον ότι ένα σχετικά μεγάλο μέρος του δείγματος (7%) αποφεύγει να απαντήσει στο δίλημμα περί περιβαλλοντικού κόστους. Τέλος, στην ίδια ερώτηση, οι μη χρήστες είναι πολύ πιο επιφυλακτικοί: Μόνο 46% απαντούν ότι οι λύσεις σε μεγάλα προβλήματα θα «ισοφαρίσουν» το ενεργειακό κόστος, έναντι 59% των χρηστών.
διαβάστε ακόμα
Οι Έλληνες και η ΑΙ
Η εικόνα που προκύπτει από την έρευνα είναι τελικά σύνθετη και, σε αρκετά σημεία, αντιφατική. Από τη μία πλευρά, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει πλέον ενσωματωθεί με εντυπωσιακή ταχύτητα στην καθημερινότητα μεγάλου μέρους του ελληνικού πληθυσμού. Η χρήση της συνεχίζει να αυξάνεται μήνα με τον μήνα, πολλοί χρήστες την αξιοποιούν σε εβδομαδιαία ή και καθημερινή βάση, ενώ ένα ανιχνεύσιμο ποσοστό πληρώνει συνδρομή για τις σχετικές υπηρεσίες.
Από την άλλη πλευρά, η εξοικείωση δεν συνοδεύεται από ενθουσιασμό ή αισιοδοξία άνευ όρων. Αντίθετα, η έρευνα αποτυπώνει μια κοινωνία που αντιλαμβάνεται τους κινδύνους της νέας τεχνολογίας. Η ανησυχία για την παραπληροφόρηση, την υποχώρηση της κριτικής σκέψης, την απώλεια θέσεων εργασίας ή την κατάχρηση προσωπικών δεδομένων είναι διάχυτη. Παράλληλα, οι περισσότεροι πολίτες φαίνεται να ζητούν ισχυρή ρύθμιση, κανόνες και μηχανισμούς προστασίας, χωρίς όμως να απορρίπτουν συνολικά την τεχνολογική πρόοδο.
Ίσως το πιο ενδιαφέρον εύρημα, σε συνέχεια και των προηγούμενων ερευνών, είναι ότι οι στάσεις απέναντι στην ΑΙ είναι πιθανό να διαμορφώνονται σε μεγάλο βαθμό από την ίδια την εμπειρία της χρήσης. Οι χρήστες, παρότι διαφέρουν από τους μη χρήστες και σε άλλα χαρακτηριστικά, εμφανίζονται συστηματικά πιο εξοικειωμένοι, πιο αισιόδοξοι και κάπως πιο πρόθυμοι να αναλάβουν ατομική ευθύνη. Αντιθέτως, οι μη χρήστες τείνουν να βλέπουν μεγαλύτερους κινδύνους και να προσδοκούν ισχυρότερη κρατική παρέμβαση.
Τα αποτελέσματα της έρευνας:
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩN (.PDF)
Η συνοδευτική ανάλυση των αποτελεσμάτων:
ΑΝΑΛΥΣΗ METRON ANALYSIS (.PDF)
Όλα τα datasets της έρευνας είναι διαθέσιμα και ανοιχτά εδώ:
EΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΡΕΥΝΑΣ (.DOCX)
